-देवेन्द्र किशोर: नेपालको राजनीतिक तथा न्यायिक वृत्तमा पछिल्ला दिनमा प्रधानन्यायाधीश नियुक्ति प्रकरणले व्यापक बहस सिर्जना गरेको छ। संवैधानिक परिषद्ले चौथो वरीयताका न्यायाधीश डा. मनोजकुमार शर्मालाई प्रधानन्यायाधीशमा सिफारिस गरेपछि पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले व्यक्त गरेको तीव्र असन्तुष्टिले केवल न्यायालयभित्रको विवाद मात्र उजागर गरेको छैन, यसले राज्य सञ्चालनको शैली, सुशासनको अवधारणा र नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूको कार्यदिशामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ।कार्कीको अभिव्यक्ति भावनात्मक, आक्रामक र प्रतिरोधात्मक शैलीमा आएको देखिन्छ। उनले “खसीको ह्याकुलो छानेजस्तो” भन्ने उपमा प्रयोग गर्दै संवैधान
-देवेन्द्र किशोर: विश्व अहिले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (आर्टिफीसियल इंटेलीजेंस –एआई ) को तीव्र विस्तारको चरणमा छ। उद्योग, बैंकिङ, सञ्चार, शिक्षा, स्वास्थ्यदेखि प्रशासनसम्म एआईको प्रयोग बढ्दो छ। यसले उत्पादन क्षमता र कार्यदक्षता बढाएको छ भने अर्कोतर्फ लाखौं कामदारको भविष्यप्रति गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ। “मेसिनले मानिसको काम खोस्ने” बहस अब कल्पनाको विषय रहेन; यो वास्तविक आर्थिक र सामाजिक चुनौतीका रूपमा देखिन थालेको छ। यही संवेदनशील सन्दर्भमा चीनको हाङ्जाउ इन्टरमिडिएट पिपुल्स कोर्टले दिएको पछिल्लो फैसला विश्व श्रम इतिहासमै एउटा महत्वपूर्ण मोडको रूपमा देखा परेको छ।अप्रिल २०२६ मा आएको उक्त फैसला
- देवेन्द्र किशोर पश्चिम बंगालको राजनीति लामो समयदेखि वैचारिक संघर्ष, सांस्कृतिक चेतना, क्षेत्रीय अस्मिता र जनआन्दोलनहरूको केन्द्र बन्दै आएको छ। वामपन्थी शासनको तीन दशकभन्दा लामो इतिहास, त्यसपछि ममता बनर्जी नेतृत्वको तृणमूल कांग्रेसको उदय, र पछिल्लो दशकमा भारतीय जनता पार्टीको तीव्र उभार—यी सबैले बंगाललाई भारतीय राजनीतिमा एक विशेष प्रयोगशालाका रूपमा स्थापित गरेका छन्। यस्तै संवेदनशील राजनीतिक पृष्ठभूमिमा कोलकाताको ब्रिगेड मैदानमा आज आयोजित हुने भव्य शपथ ग्रहण समारोह र त्यसमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको उपस्थितिले बंगालको राजनीतिक मनोविज्ञानलाई पुनः एकपटक राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याएको
कविता :दबाइएका आवाज- देवेन्द्र के ढुङगाना भद्रपुर, झापा खबर त्यही होजसलाई कसैलेदबाउन खोज्छ,बाँकी सबैविज्ञापन हुन्।तर सत्यको स्वरकहिल्यै पूर्ण रूपमामर्न सक्दैन।ऊ धुवाँझैँआकाशतिर उक्लिरहन्छ,कसैको मुटुभित्रचोट बनेर बसिरहन्छ।सहरका चिल्ला सडकहरूमाझिलिमिली बत्तीको उत्सव छ,ठूला पर्दाहरूमासुन्दर मुस्कानहरू बेचिँदैछन्,र शब्दहरूलाईरङ्गीन खोलले सजाइँदैछ।तर त्यही चमकभित्रकतै एउटा अध्यारो कुनो छ,जहाँ सत्यलाईसाङ्लाले बाँधिएको छ।एउटी आमाआफ्नो छोरो हराएको पीडामारातभर कराइरहेकी हुन्छिन्,तर त्यो आवाजकुनै समाचार बन्दैन।किनकि त्यो आवाजलेकसैको सिंहासन हल्लाउन सक्छ।एउटा किसानआकाशतिर हेरेरसुकेको खेतसँ
देवेन्द्र के ढुङगाना :मणिपुरमा कर्तव्य पालनाका क्रममा ज्यान गुमाएका हवल्दार सोइबम संजित सिंहको परिवारलाई १ करोड रुपैयाँ आर्थिक सहयोग प्रदान गरिएको छ। मणिपुर गृह विभागले उक्त सहयोगकल्याणकारी योजना पुलिस तलब प्याकेज अन्तर्गत उपलब्ध गराएको हो।सिंह जुलाई २०२५ मा इम्फाल पश्चिम जिल्लाको सगोलतोङ्बामा ड्युटीका क्रममा मारिएका थिए। उनलाई प्रदान गरिएको सहायता अक्टोबर २०२४ मा मणिपुर पुलिस र भारतीय स्टेट बैंक (एसबीआई) बीच भएको समझदारी पत्र (एमओयू) अनुसारको कल्याणकारी योजनाअन्तर्गत हो।मणिपुर पुलिसले सामाजिक सञ्जाल एक्स मार्फत जानकारी दिँदै स्वर्गीय सिंहले इमानदारी, समर्पण र जनताप्रति उच्च प्रतिबद्धताक
-देवेन्द्र के ढुङगाना मध्यपूर्वको संवेदनशील जलमार्ग स्ट्राइट ऑफ़ होर्मुज केन्द्रित भएर अमेरिकाले कथित रूपमा अघि सारेको ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ प्रस्तावले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र ऊर्जा बजारमा पुनः ठूलो तरंग ल्याएको देखिन्छ। विभिन्न रिपोर्टहरू अनुसार यो योजना अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्व वा उनको विदेश नीति दृष्टिकोणसँग जोडेर व्याख्या गरिएको छ, जसले इरान–इजरायल तनाव, तेल आपूर्ति सुरक्षा र सैन्य उपस्थितिलाई एकै ठाउँमा ल्याइदिएको छ।यो विवादित प्रस्तावको मुख्य सार होर्मुज जलमार्गबाट गुज्रिने व्यापारिक तेल जहाजहरूलाई अमेरिकी सेनाको सुरक्षा प्रदान गर्दै सुरक्षित रूपमा बाहिर निकाल्ने वा
- देवेन्द्र के ढुङगाना पूर्वी नेपालको झापा जिल्ला अन्तर्गत पर्ने बिर्तामोड नगरपालिका र आसपासका क्षेत्र पछिल्ला वर्षहरूमा तीव्र रूपमा शहरीकरण हुँदै गएका छन्। तर यही विकासको छायाँमा एउटा गम्भीर समस्या मौलाउँदै गएको छ—सरकारी जग्गा अतिक्रमण। हालै सार्वजनिक विवरणअनुसार बिर्तामोड वडा नं. ५ मा ३४० परिवार र वडा नं. ८ को गरामनी बजार क्षेत्रमा २८ परिवार ऱ बिर्तामोड़-३ बिर्ता बजार पश्चिम अधूवा खोला पूर्बको खोलाको भागमा सरकारी स्वामित्वको जग्गा कब्जा गरी बसोबास तथा व्यापार सञ्चालन गरिरहेका छन्।यो घटनाक्रम केवल स्थानीय अव्यवस्था मात्र होइन, राज्य संयन्त्रभित्रको कमजोरी, मिलेमतो र दीर्घकालीन बेवास्ताको
-देवेन्द्र के ढुङगाना वर्तमान समयमा कृषि क्षेत्रमा उत्पादन वृद्धि गर्नका लागि रासायनिक मलको अत्यधिक प्रयोग सामान्य बन्दै गएको छ। विशेषगरी साना तथा सीमित स्रोत भएका किसानहरू उच्च उत्पादनको दबाबमा परेर रसायनमा निर्भर हुन बाध्य भएका छन्। तर यसरी निरन्तर र अविवेकी रूपमा रासायनिक मल प्रयोग गर्दा माटोको उर्वराशक्ति घट्ने, पोषक तत्व असन्तुलन हुने र वातावरणीय प्रदूषण बढ्ने समस्या देखिएको छ। यसका साथै, मल उत्पादनका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थको आयातमा निर्भरता हुँदा लागत बढ्ने र दीर्घकालीन कृषि दिगोपनामा चुनौती थपिने अवस्था सिर्जना भएको छ। यस्तो सन्दर्भमा कृषि फोहोरलाई उपयोग गरी मलमा रूपान्तरण गर्ने
- देवेन्द्र के ढुङगाना भारतीय राजनीतिमा ममता बनर्जी केवल एक नेतृ होइनन्, उनी एउटा प्रतीक हुन्—संघर्षको, सादगीको र क्षेत्रीय अस्मिताको। पश्चिम बंगालको राजनीति बुझ्न “दीदी” लाई बुझ्नु अनिवार्य जस्तै छ। तर आज, २०२६ को संघारमा उभिएको बंगालले केवल व्यक्तित्वको होइन, दिशाको छनोट गर्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको छ।सन् २०११ मा ऑल इण्डिया तृणमूल कांग्रेसको नेतृत्व गर्दै ममताले लेफ्ट फ्रंटको ३४ वर्ष लामो शासन अन्त्य गरिन्। त्यो क्षण केवल राजनीतिक परिवर्तन थिएन, त्यो जनताको मनोविज्ञानमा आएको विद्रोह थियो। सिंगुर र नन्दीग्रामका आन्दोलनहरूले उनीलाई “माटी, मानुष र मान्छे” को नेतृ बनायो। त्यतिबेला उनी सत्ताको
-देवेन्द्र किशोर ढुङगाना विश्व आज एक जटिल मोडमा उभिएको छ,जहाँ एकातिर महिला अधिकार, लैङ्गिक समानता र यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकारका लागि दशकौँको संघर्षले महत्वपूर्ण उपलब्धिहरू हासिल गरेको छ भने अर्कोतिर ती उपलब्धिहरू नै प्रतिगामी शक्तिहरूबाट चुनौतीमा परिरहेका छन्। यस्तै सन्दर्भमा आयोजित महिला डेलिभर सम्मेलन २०२६ ले विश्वव्यापी रूपमा महिला आन्दोलनको वर्तमान अवस्था, स्वास्थ्य अधिकारको चुनौती, र भविष्यका सम्भावनाहरूलाई पुनः केन्द्रमा ल्याएको छ। यस सम्मेलनले स्पष्ट रूपमा देखाएको छ, विकास न्यायको बहस अब केवल सैद्धान्तिक विमर्शमा सीमित नरही सामूहिक कार्यमा रूपान्तरण हुनुपर्ने चरणमा पुगेको छ।ऐ
Copyright © 2021 / 2026 / Esoul Media (P) Ltd. / All Rights Reserved.
