कविता :
दबाइएका आवाज
- देवेन्द्र के ढुङगाना
भद्रपुर, झापा
खबर त्यही हो
जसलाई कसैले
दबाउन खोज्छ,
बाँकी सबै
विज्ञापन हुन्।
तर सत्यको स्वर
कहिल्यै पूर्ण रूपमा
मर्न सक्दैन।
ऊ धुवाँझैँ
आकाशतिर उक्लिरहन्छ,
कसैको मुटुभित्र
चोट बनेर बसिरहन्छ।
सहरका चिल्ला सडकहरूमा
झिलिमिली बत्तीको उत्सव छ,
ठूला पर्दाहरूमा
सुन्दर मुस्कानहरू बेचिँदैछन्,
र शब्दहरूलाई
रङ्गीन खोलले सजाइँदैछ।
तर त्यही चमकभित्र
कतै एउटा अध्यारो
कुनो छ,
जहाँ सत्यलाई
साङ्लाले बाँधिएको छ।
एउटी आमा
आफ्नो छोरो हराएको पीडामा
रातभर कराइरहेकी हुन्छिन्,
तर त्यो आवाज
कुनै समाचार बन्दैन।
किनकि त्यो आवाजले
कसैको सिंहासन हल्लाउन सक्छ।
एउटा किसान
आकाशतिर हेरेर
सुकेको खेतसँग
कुरा गर्छ,
उसको पसिनाले
देशको पेट भरिन्छ,
तर उसका आँसुहरू
पत्रिकाको पहिलो पानामा
कहिल्यै छापिँदैनन्।
किनकि दुःख बेच्नुभन्दा
सपनाको व्यापार सजिलो हुन्छ।
खबर भनेको
त्यो आगो हो
जसलाई पानीले निभाउन खोजिन्छ।
त्यो शब्द हो
जसलाई शक्तिले
थुनेर राख्न चाहन्छ।
त्यो आँखा हो
जसले पर्दाभित्रको
नाङ्गो यथार्थ देख्छ।
तर आज
सत्यभन्दा धेरै
आवरण बिक्छ।
मानिसहरूलाई
यथार्थ होइन,
रमाइला भ्रम चाहिन्छ।
उनीहरू
भोकको कथा सुन्न चाहँदैनन्,
बरु महलको चमक हेरेर
तालि बजाउन रमाउँछन्।
त्यसैले बजारमा
खबरभन्दा विज्ञापन
धेरै छन्।
जहाँ शब्दहरू
आत्मा होइन,
मूल्य हेरेर लेखिन्छन्।
जहाँ कलमहरू
विवेकले होइन,
सिक्काको
आवाजले चल्छन्।
तर इतिहास साक्षी छ—
दबाइएको सत्य
एकदिन
ज्वालामुखी बन्छ।
थिचिएका आवाजहरू
एकदिन
आँधी बनेर उठ्छन्।
र त्यो दिन
सुनौलो पर्दाहरू च्यातिन्छन्,
नक्कली मुस्कानहरू हराउँछन्,
अनि मानिसहरूले
पहिलो पटक
नाङ्गो यथार्थको
अनुहार देख्छन्।
किनकि सत्यलाई
थोरै समय थुन्न सकिएला,
तर सदाका लागि
मार्न सकिँदैन।
जब कुनै पत्रकार
डरको अँध्यारोभित्र
सानो दीपक बोकेर उभिन्छ,
त्यो केवल एउटा मानिस होइन,
ऊ समाजको
अन्तिम आशा हो।
उसको कलम
बारुदभन्दा
शक्तिशाली हुन्छ,
किनकि बारुदले
शरीर मार्छ,
तर सत्यले
झूटको साम्राज्य ढाल्छ।
आज फेरि
हामीले आफैँलाई सोध्नुपर्छ—
हामीले पढिरहेको कुरा
खबर हो
कि सजाइएको सपना?
हामीले सुनिरहेको आवाज
जनताको हो
कि सत्ताको?
यदि कुनै शब्दले
तिमीलाई
असहज बनाउँछ,
यदि कुनै समाचारले
तिम्रो मनभित्र
प्रश्न जन्माउँछ,
यदि कुनै सत्यले
शक्तिशालीहरूको
निद्रा हराउँछ—
त्यही नै खबर हो।
बाँकी त
रङ्गीन पोस्टरहरू हुन्,
जसले आँखालाई अल्झाउँछन्,
तर आत्मालाई छुन सक्दैनन्।
खबर
सधैँ सुन्दर हुँदैन।
ऊ कहिलेकाहीँ
घाउ जस्तो
पीडादायी हुन्छ।
तर घाउ नै
बाँचिरहेको शरीरको प्रमाण हो।
त्यसैले
सत्यलाई दबाउनेहरूभन्दा
सत्य बोल्नेहरूलाई सम्झ।
किनकि अँध्यारोको युगमा
सानो उज्यालो पनि
क्रान्ति हुन्छ।
र अन्त्यमा—
यदि संसारभरि
सबै आवाजहरू किनिए,
सबै पर्दाहरू सजाइए,
सबै शब्दहरू बेचिए पनि,
कतै न कतै
एउटा मान्छे
अझै सत्य
बोलिरहेकै हुन्छ।
त्यही आवाज
खबर हो।
बाँकी सबै
विज्ञापन हुन ।
