बुटवल । बुटवलबाट लुम्बिनीतर्फ जोडिने महत्त्वपूर्ण सडकलाई पर्यटनमार्ग बनाउने सपना देखाएर सुरु गरिएको बेलबास–बेथरी सडक आयोजना ११ वर्ष पुग्दा पनि अधुरै छ। तीन वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको आयोजना अहिले स्थानीयका लागि विकासको पूर्वाधारभन्दा दैनिक सास्तीको कारण बनेको छ।
आयोजना सुरु हुँदा सडकको दुवैतर्फ हरियाली, बीचमा नहर र नहरमा डुंगा सञ्चालन गर्ने योजनासहित यसलाई बुटवलको पर्यटन विकाससँग जोडिएको महत्त्वाकांक्षी परियोजनाका रूपमा अघि बढाइएको थियो। तर समय बित्दै जाँदा पर्यटनमार्गको आकर्षक अवधारणा ओझेलमा परेको छ भने सडकका कतिपय खण्डमा सामान्य आवागमनसमेत कठिन बनेको छ।
विशेषगरी बुटवलको नहरपुर–मोतीपुर क्षेत्रमा करिब ६ किलोमिटर सडक अझै समस्याग्रस्त छ। करिब साढे दुई किलोमिटर सडक कालोपत्र हुन बाँकी छ भने कतिपय स्थानमा निर्माणका काम टुक्राटुक्रा रूपमा रोकिएका छन्। वर्षायाममा सडक हिलाम्मे र हिउँदमा धुलाम्मे हुँदा स्थानीयले वर्षौंदेखि उस्तै समस्या भोगिरहेका छन्।
यसको प्रत्यक्ष असर विद्यार्थी, पैदलयात्री, व्यवसायी र सवारीचालकमा परेको छ। सडकका खाल्डाखुल्डीका कारण यात्रा जोखिमपूर्ण बनेको छ भने धुलो र हिलोका कारण सडक आसपासका विद्यालय, पसल तथा होटल व्यवसायसमेत प्रभावित भएका छन्।
रोचक पक्ष के छ भने यो सडक निर्माणका लागि ठेक्का भएको पनि करिब एक दशक पुगिसकेको छ। २०७३ सालमा बज्रगुरु निर्माण कम्पनीसँग ६० करोड ९१ लाख रुपैयाँभन्दा बढीमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो। निर्माण कम्पनीले हालसम्म करिब ३५ करोड ३५ लाख रुपैयाँ भुक्तानी लिइसकेको भए पनि सडकले अझै पूर्णता पाउन सकेको छैन।
२०७६ असारसम्म निर्माण सक्ने लक्ष्य थियो। तर लक्ष्य सकिएको वर्षौं बितिसक्दा पनि आयोजना अधुरै छ। २०७५ सालमा संघ सरकारले आयोजना लुम्बिनी प्रदेशलाई हस्तान्तरण गरेपछि कामले अपेक्षित गति लिन नसकेको सरोकारवालाको गुनासो छ। बजेट, म्याद थप र सरकारी समन्वयको अभावले आयोजना थप लम्बिएको देखिन्छ।
अहिले प्रदेश सरकारले करिब सात करोड रुपैयाँ बजेट व्यवस्थापन गरेर बाँकी काम अघि बढाउने तयारी गरेको छ। सडक पूर्वाधार कार्यालय रुपन्देहीका अनुसार पुरानै निर्माण व्यवसायीलाई अन्तिम अवसर दिने र बढीमा एक वर्ष म्याद थप गर्ने तयारी भइरहेको छ। तर निर्माण कम्पनीबाट औपचारिक निवेदनसमेत नआइसकेकाले प्रक्रिया अझै पूर्ण रूपमा टुंगिएको छैन।
यही कारण आयोजना निर्माणको जिम्मेवारी कसको भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ। बुटवल उपमहानगरपालिकाले प्रदेश सरकारबाट काम अघि बढ्न नसके स्थानीय तहलाई जिम्मेवारी दिन आग्रह गरेको छ। लामो समयसम्म एउटै सडक अलपत्र हुँदा नागरिकले राज्यका तीन तहबीचको समन्वय अभावको मूल्य चुकाउनुपरेको स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा व्यवसायीको भनाइ छ।
सडक अधुरो हुँदा क्षति सडकमा मात्र सीमित छैन। व्यापारिक गतिविधि प्रभावित भएका छन्, होटल तथा पर्यटन व्यवसायले ग्राहक गुमाउने अवस्था आएको छ र विद्यार्थीको नियमित आवतजावतसमेत प्रभावित भएको छ। लुम्बिनीसँग जोडिने मार्ग भएकाले यसको असर स्थानीय आवागमनभन्दा बाहिर पर्यटन गतिविधिसम्म पुगेको छ।
११ वर्षअघि पर्यटनको नयाँ गन्तव्य बनाउने सपना देखाएर सुरु गरिएको आयोजना अहिले ‘कहिले सकिन्छ?’ भन्ने प्रश्नमा अडिएको छ। करोडौँ रुपैयाँ खर्च भइसकेको सडक अझै पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउन नसक्नुले योजना बनाउनेदेखि कार्यान्वयन र जिम्मेवारी हस्तान्तरणसम्म राज्यको पूर्वाधार व्यवस्थापन प्रणालीमाथि नै प्रश्न उठाएको छ।
अब प्रदेश सरकारले एक वर्षभित्र काम सक्ने दाबी गरेको छ। तर विगतका ११ वर्षको अनुभवले स्थानीयलाई आश्वासनभन्दा परिणामको प्रतीक्षा गर्न बाध्य बनाएको छ। बेलबास–बेथरीका बासिन्दाका लागि अब पर्यटनमार्गको सपना होइन, पहिले धुलो–हिलोबाट मुक्ति र सुरक्षित सडक नै सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता बनेको छ।
