काठमाडौं । विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाले फेरि एकपटक विश्वभरका साहसिक पर्यटकलाई आकर्षित गरेको छ। सन् २०२५ को आरोहण सिजनमा ७४८ जना आरोहीले सफलतापूर्वक सगरमाथाको चुचुरो चुमेका छन्। पर्यटन विभागका अनुसार यो वर्ष नेपाली आरोहीहरूको सहभागिता उल्लेख्य रूपमा बढेको छ भने विश्वका ४३ देशका नागरिकले नेपालको हिमाली पर्यटनप्रतिको विश्वासलाई थप बलियो बनाएका छन्। नयाँ तथ्याङ्कले सगरमाथा चुम्ने कुल आरोहीको संख्या पनि ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको देखाएको छ।
सन् २०२५ मा विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा सफल आरोहण गर्नेको संख्या ७४८ पुगेको छ। पर्यटन विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार सफल आरोहीमध्ये ४६४ जना नेपाली र २८४ जना विदेशी नागरिक रहेका छन्। यसले पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली पर्वतारोहीहरूको सक्रियता र क्षमता दुवै बढ्दै गएको संकेत गरेको छ।
विभागका अनुसार सन् २०२५ को डिसेम्बरसम्म सगरमाथाको सफल आरोहण गर्ने कुल व्यक्तिको संख्या ९ हजार ८२५ पुगेको छ। सगरमाथा आरोहणको इतिहासमा यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो समग्र उपलब्धिमध्ये एक मानिएको छ।
यो सिजनमा विश्वका ४३ देशका नागरिक सगरमाथा आरोहणका लागि नेपाल आएका थिए। विदेशी आरोहीमध्ये भारतबाट सबैभन्दा धेरै ६१ जनाले सफलता प्राप्त गरेका छन्। त्यसपछि चीनका ५२, अमेरिकाका ४७, बेलायतका १९, रुसका १६ र युक्रेनका ८ जना आरोहीले सफलतापूर्वक चुचुरोमा पाइला टेकेका छन्।
अधिकांश आरोहण नेपालको दक्षिण–पूर्वी रिज अर्थात् साउथ–इस्ट रिज मार्गबाट सम्पन्न भएको विभागले जनाएको छ। वसन्त ऋतुको अनुकूल मौसम, अनुभवी शेर्पा गाइड तथा सुधारिएको उद्धार र व्यवस्थापन प्रणालीका कारण सफल आरोहण दर उच्च रहेको विश्लेषण गरिएको छ।
विशेषगरी नेपाली आरोहीहरूको संख्या विदेशीभन्दा धेरै हुनु पर्वतारोहण क्षेत्रमा नेपालको बढ्दो दक्षता र व्यावसायिक क्षमताको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली पर्वतारोहीहरूले विश्वका विभिन्न आठहजारी हिमालमा लगातार सफलता हासिल गरिरहेका छन्।
यद्यपि, बढ्दो आरोही संख्या, वातावरणीय संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन, भीड नियन्त्रण र आरोही सुरक्षालाई अझ प्रभावकारी बनाउनुपर्ने चुनौती भने यथावत् रहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।
सगरमाथाले २०२५ मा फेरि एकपटक विश्व पर्वतारोहणको केन्द्रका रूपमा आफ्नो प्रभाव कायम राखेको छ। सफल आरोहणको नयाँ तथ्याङ्कले नेपालको हिमाली पर्यटनलाई थप उचाइ दिएको छ भने भविष्यमा सुरक्षित, व्यवस्थित र दिगो पर्वतारोहण व्यवस्थापनलाई अझ मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता पनि उत्तिकै स्पष्ट बनाएको छ।
