काठमाडौँ । अमेरिका–इरान युद्ध लम्बिँदै जाँदा तेहरान तत्काल पछि हट्ने संकेत देखिएको छैन। इरानसँग क्षेप्यास्त्र, ड्रोन र समुद्री मार्गमार्फत दबाब कायम राख्ने क्षमता अझै रहेको विश्लेषण छ।
तर युद्धको अर्को मोर्चा इरानको अर्थतन्त्रमा खुलेको छ। मुद्रास्फीति उच्च तहमा पुगेको, रोजगारीमा ठूलो असर परेको र पूर्वाधारमाथि दबाब बढेको अवस्थामा लामो युद्धले तेहरानको घरेलु संकट थप गहिर्याउन सक्छ।
इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यलाई रणनीतिक दबाबको माध्यम बनाउन सक्छ। त्यहाँ अवरोध सिर्जना हुँदा विश्व बजारमा तेल आपूर्ति प्रभावित भएर अमेरिकामाथि समेत ठूलो आर्थिक दबाब पर्न सक्छ। तर यही रणनीति इरानका लागि उल्टो जोखिम पनि बन्न सक्छ—तेल निर्यात र समुद्री व्यापार प्रभावित हुँदा उसको आफ्नै अर्थतन्त्र थप कमजोर हुन सक्छ।
अहिलेसम्म सैन्य दबाबकै कारण इरान युद्ध रोक्न बाध्य भएको स्पष्ट संकेत छैन। तर युद्ध जति लम्बिन्छ, महँगी, बेरोजगारी, पूर्वाधारको क्षति र जनअसन्तुष्टिको दबाब तेहरानका लागि त्यति नै ठूलो चुनौती बन्ने देखिन्छ।
त्यसैले यो युद्धको निर्णायक प्रश्न अब केवल इरानसँग कति क्षेप्यास्त्र बाँकी छन् भन्ने होइन, उसले आर्थिक र घरेलु दबाब कति लामो समयसम्म धान्न सक्छ भन्ने बनेको छ।
