काठमाण्डौं / रसुवाको भोटेकोशीमा आएको भीषण बाढीले नदी तटीय क्षेत्रसँगै जलविद्युत् आयोजनाका संरचनामा ठूलो क्षति पुर्याएपछि आयोजना क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारी तथा मजदुरको अवस्थासमेत अन्योलमा परेको छ।
बाढीका कारण सडक तथा सञ्चार सम्पर्क विच्छेद हुँदा उद्धार र खोजी कार्यमा समेत चुनौती थपिएको छ। बाढीबाट २१६ मेगावाट क्षमताको माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजना क्षेत्र पनि प्रभावित भएको छ। आयोजनाका विभिन्न संरचनामा क्षति पुगेको तथा बाढीपछि विद्युत् र सञ्चार सेवा अवरुद्ध भएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। सञ्चार सम्पर्क टुटेपछि आयोजनामा कार्यरत कतिपय कर्मचारी तथा मजदुरका परिवारले आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे जानकारी पाउन सकेका छैनन्।
यही क्रममा आयोजनामा कार्यरत अजयप्रसाद सिंह पनि बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएको उनकी श्रीमती पूजा साहले जनाएकी छन्। उनले श्रीमान्को खोजी गरिदिन आग्रह गरेकी छन्। तर अजयको घटना एउटा परिवारको चिन्तामा मात्र सीमित छैन। आयोजना क्षेत्रमा बाढीको समयमा कति कर्मचारी तथा मजदुर थिए, उनीहरूमध्ये कति सुरक्षित स्थानमा पुगे, कति सम्पर्कमा छन् र कति अझै सम्पर्कविहीन छन् भन्ने पूर्ण विवरण सार्वजनिक हुन बाँकी छ।
भोटेकोशीमा आएको बाढीले रसुवाका जलविद्युत् आयोजनाहरूलाई एकपछि अर्को प्रभावित बनाएपछि नेपालको जलविद्युत् पूर्वाधारको जोखिमसमेत उजागर भएको छ। नदी किनार र बाढीको उच्च जोखिममा रहेका आयोजना क्षेत्रमा आपत्कालीन उद्धार, पूर्वसूचना र वैकल्पिक सञ्चार प्रणाली कति प्रभावकारी छन् भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ। अझ गम्भीर पक्ष, बाढीले सडक र सञ्चार दुवै अवरुद्ध पारेपछि प्रभावित आयोजनासम्म उद्धार टोली पुग्न कठिन भएको छ।
यस्तो अवस्थामा आयोजनाले आफ्नो जनशक्तिको तत्काल गणना गरी को सुरक्षित छ र को सम्पर्कविहीन छ भन्ने विवरण सार्वजनिक गर्नुपर्ने देखिन्छ।
बाढी घट्दै जाँदा प्रश्न झन् ठूलो
भोटेकोशीको भेलले संरचना मात्र बगाएको छैन, आयोजनामा कार्यरत जनशक्तिको सुरक्षामाथि पनि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। अब क्षतिको मूल्यांकनसँगै आयोजना क्षेत्रमा रहेका सबै श्रमिक तथा कर्मचारीको अवस्था सार्वजनिक गर्ने र सम्पर्कविहीनको तत्काल खोजी गर्ने काम प्राथमिकतामा पर्नुपर्नेछ।
एउटा परिवारले आफन्तको खबर कुरिरहेको छ, आयोजना क्षेत्र सञ्चारविहीन छ र भोटेकोशीको बाढीले संरचना तहसनहस पारेको छ। अब प्रश्न अजय कहाँ छन् भन्ने मात्र होइन—बाढीको समयमा आयोजना क्षेत्रमा रहेका सबै मानिसको अवस्था के छ भन्ने हो।
