काठमाडौं । गुप्तचर खबरको प्रश्नपछि प्रहरी छापा, नबिना पक्राउ ! एकजना सञ्चालक पक्राउ, अरू कहाँ ? कम्पनीका सञ्चालक कति, नाम किन गुपचुप ? कारोबारमा भूमिका रहेको भनिएका राम गुरुङ खोइ ?
नियामक निकायको अनुमति नलिई घरजग्गा धितो राखेर ऋण प्रवाह भइरहेको भन्दै गुप्तचर खबरले प्रश्न उठाएपछि अन्ततः प्रहरी टप ग्लोबल इन्भेस्टमेन्ट प्रालिको कार्यालयसम्म पुगेको छ । महाराजगञ्जस्थित कम्पनीको कार्यालयमा छापा मारेर प्रहरीले सञ्चालक नबिना गुरुङलाई पक्राउ गरेको छ ।
प्रहरीले नबिना गुरुङलाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान अघि बढाएपछि अहिले प्रश्न एउटा व्यक्तिको पक्राउमा मात्र सीमित छैन—टप ग्लोबल इन्भेस्टमेन्टको वास्तविक कारोबार कसले चलाइरहेको थियो ? कम्पनीको दर्ता अभिलेखमा रहेका अन्य सञ्चालकहरू कहाँ छन् ? र कारोबारमा भूमिका रहेको भनिएका राम गुरुङ अहिले कहाँ छन् ?
यी प्रश्नको जवाफ प्रहरीको अनुसन्धानले दिनुपर्ने अवस्था आएको छ ।
सिन्धुपाल्चोक त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका–१ स्थायी घर भई काठमाडौं महानगरपालिका–३ महाराजगञ्ज बस्दै आएकी ४१ वर्षीया नबिना गुरुङलाई प्रहरीले कार्यालयबाटै पक्राउ गरेको हो । प्रहरीले नियामक निकायको अनुमति नलिई घरजग्गा धितो राखेर ऋण प्रवाह गरेको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाएको छ ।
गुप्तचर खबरको प्रश्नपछि प्रहरी एक्सन !
मामिला यत्तिमै रोचक छैन ।
कम्पनीले ऋण दिनुअघि ऋणीबाट माग गरिएको रकमको २० प्रतिशतसम्म अग्रिम रकम जम्मा गराउने, उक्त रकम मुद्दती निक्षेपमा राख्ने र आफूखुसी ब्याजदर निर्धारण गरी ऋण प्रवाह गर्ने गरेको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको प्रहरीको दाबी छ ।
अर्थात् प्रश्न केवल ‘ऋण दिइयो कि दिइएन’ भन्ने होइन । प्रश्न त ऋण दिने अधिकार कहाँबाट आयो ? रकम कहाँबाट उठाइयो ? कसरी परिचालन गरियो ? कसको निर्देशनमा गरियो ? भन्ने हो ।
गुप्तचर खबरले यही कारोबारको प्रकृति, कम्पनीको संरचना र त्यसमा संलग्न व्यक्तिहरूमाथि प्रश्न उठाउँदै आएको थियो । त्यसपछि प्रहरीले कार्यालयमै छापा मारेर एक जनालाई पक्राउ गरेको छ ।
तर अब प्रहरीमाथि अर्को प्रश्न थपिएको छ—एक जना पक्राउ गरेर अनुसन्धान पूरा हुन्छ त ?
कम्पनीमा एक जना मात्रै सञ्चालक थिए ?
टप ग्लोबल इन्भेस्टमेन्ट प्रालि कुनै व्यक्तिको व्यक्तिगत नाममा चलेको पसल होइन । यो कम्पनी हो । कम्पनीको दर्ता अभिलेखमा सञ्चालक, शेयरधनी तथा व्यवस्थापन संरचना हुने नै भयो ।
त्यसैले अब अनुसन्धानको पहिलो पाटो हुनुपर्छ—कम्पनी दर्ता अभिलेखमा सञ्चालक कति जना छन् ? शेयरधनी को–को हुन् ? कम्पनी सञ्चालनको अधिकार कस–कससँग थियो ?
यदि कम्पनीको कारोबारमा एकभन्दा बढी व्यक्तिको निर्णय, हस्ताक्षर, रकम परिचालन वा व्यवस्थापन भूमिका थियो भने अनुसन्धान एउटी नबिना गुरुङमा मात्र किन सीमित भयो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ ।
अझ प्रहरी आफैंले अनुसन्धानका क्रममा कम्पनीको दर्ता विवरण, उद्देश्य, शेयरधनी र अन्य सञ्चालकको भूमिका परीक्षण गरिने बताएको छ । कारोबारमा अन्य व्यक्तिको संलग्नता पुष्टि भए उनीहरूलाई पनि अनुसन्धानको दायरामा ल्याइने प्रहरीको भनाइ छ ।
त्यसैले अब जनताले जान्न चाहेको कुरा सामान्य छ—ती अन्य व्यक्ति को हुन् ?
राम गुरुङ खोइ ?
टप ग्लोबल इन्भेस्टमेन्टको काम तथा कारोबारमा भूमिका निर्वाह गरेको भनिएका राम गुरुङबारे पनि प्रश्न उठेको छ ।
यदि राम गुरुङ कम्पनीको कारोबार, व्यवस्थापन, ऋण प्रवाह वा रकम परिचालनसँग सम्बन्धित व्यक्ति हुन् भने उनको भूमिका प्रहरीले किन नखोतल्ने ?
यदि उनको संलग्नता छैन भने प्रहरीले त्यो स्पष्ट पार्नुपर्छ ।
अझ गम्भीर कुरा—नबिना पक्राउ परेपछि राम गुरुङ कहाँ छन् ? प्रहरीले उनीसँग सोधपुछ गरेको छ कि छैन ? अनुसन्धानमा बोलाइएको छ कि छैन ?
कम्पनीबाट ७९ थान बैंक चेक, कम्प्युटर, रसिद ठेली, ऋणसम्बन्धी कागजात र सेवाग्राहीका विवरण बरामद भएको अवस्थामा अनुसन्धान एउटा व्यक्तिको बयानमा मात्र अडिनु हुँदैन । बरामद सामग्रीले कम्पनीको वास्तविक कारोबारको जालो देखाउनुपर्ने प्रहरीकै भनाइ छ ।
७९ चेकले खोल्ला कारोबारको पोल !
प्रहरीले कम्पनीको कार्यालयबाट विभिन्न व्यक्तिका नाममा खोलिएका बैंक खाताका ७९ थान चेक बरामद गरेको छ ।
त्यसैगरी चार थान CPU, चार थान मनिटर, ऋणीले धरौटीस्वरूप रकम जम्मा गर्दा पाउने नौ थान रसिद ठेली तथा ऋणसम्बन्धी फाराम र व्यक्तिगत विवरणसमेत बरामद भएको छ ।
अब ती ७९ चेक कसका हुन् ?
कसबाट लिइएका हुन् ?
कुन प्रयोजनका लागि राखिएका थिए ?
कुन–कुन खातामा रकम गएको छ ?
कति ऋणीले पैसा बुझाएका छन् ?
कति रकम ऋणका रूपमा प्रवाह भएको छ ?
र सबैभन्दा महत्वपूर्ण—यो कारोबारको अन्तिम निर्णयकर्ता को थियो ?
कम्प्युटरभित्रको डिजिटल विवरण र बैंक खाताको कारोबारले यी प्रश्नको जवाफ दिन सक्ने प्रहरीको अपेक्षा छ ।
पक्राउ एउटी, फरारको सूची खोइ ?
अर्को चासोको विषय हो—प्रहरीले पक्राउ परेकी नबिना गुरुङको नाम सार्वजनिक गर्यो । तर अनुसन्धानमा अन्य व्यक्तिको भूमिका रहेको आशंका छ भने उनीहरूको अवस्था के हो ?
कोही फरार छन् भने प्रहरीको फरार सूचीमा किन छैनन् ?
कोही अनुसन्धानका लागि आवश्यक छैनन् भने त्यसको आधार के हो ?
र कम्पनीको कारोबारमा अन्य व्यक्ति संलग्न रहेको पुष्टि भए उनीहरूमाथि अनुसन्धान कहिले हुन्छ ?
यी प्रश्नको उत्तर प्रहरीसँग हुनुपर्छ ।
किनभने अनुसन्धानको अर्थ एक जनालाई पक्राउ गरेर फाइल बन्द गर्नु होइन, कारोबारको वास्तविक सञ्जाल पत्ता लगाउनु हो ।
‘टप ग्लोबल’को असली ग्लोबल खेल के हो ?
प्रहरीका अनुसार कम्पनीले कुनै नियामक निकायबाट अनुमति नलिई वित्तीय प्रकृतिको कारोबार गरेको सूचना प्राप्त भएपछि संयुक्त प्रहरी टोलीले कार्यालयमा छापा मारेको हो । प्रहरीले नेपाल राष्ट्र बैंक ऐनसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान अघि बढाएको छ ।
अब अनुसन्धानले तीन वटा कुरा स्पष्ट गर्नैपर्छ—
पहिलो, कम्पनीले कति रकम परिचालन गर्यो ?
दोस्रो, कति जनाबाट अग्रिम रकम उठाइयो र कति जनालाई ऋण दिइयो ?
तेस्रो, त्यो कारोबार सञ्चालन गर्ने निर्णयकर्ता र लाभग्राही को–को थिए ?
नबिना गुरुङ पक्राउ परेकी छन् । अदालतबाट अनुसन्धानका लागि हिरासतको अनुमति पनि लिइएको छ । तर अदालतबाट दोषी ठहर नभएसम्म उनीमाथिको आरोप आरोपकै तहमा रहनेछ ।
तर यस घटनाले उठाएको प्रश्न भने अझै बाँकी छ ।
टप ग्लोबलको कारोबारमा नबिना मात्रै थिइन् कि पर्दापछाडि अरू पनि थिए ?
कम्पनीका अन्य सञ्चालक कहाँ छन् ?
राम गुरुङको भूमिका के थियो ?
फरार व्यक्ति छन् भने प्रहरीले नाम किन सार्वजनिक गरेन ?
र अन्तिम प्रश्न—
गुप्तचर खबरले प्रश्न उठाएपछि पक्राउ परेकी नबिना गुरुङसम्म प्रहरी पुगिसक्दा, अब अनुसन्धान टप ग्लोबलको पूरा संरचनासम्म पुग्छ कि फेरि एउटै व्यक्तिको पक्राउमै सीमित हुन्छ ? जनताले अब पक्राउको समाचार होइन, कारोबारको पूरा हिसाब खोजिरहेका छन् ।
