देवेन्द्र किशोर: मस्कोमा आयोजित दोस्रो विश्वयुद्धमा नाजी जर्मनीमाथि सोभियत संघको विजयको सम्झनामा मनाइने ‘विजय दिवस’ परेडमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पश्चिमी देशहरू र नेटोमाथि कडा आलोचना गरेका छन्। रेड स्क्वायरमा आयोजित समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उनले युक्रेनमा जारी युद्धलाई ‘न्यायपूर्ण युद्ध’ भन्दै यसले रुसको भविष्य र सुरक्षासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने दाबी गरे।
पुटिनका अनुसार नेटो र पश्चिमी शक्तिहरूले युक्रेनलाई समर्थन गरेर रुसविरुद्ध आक्रामक भूमिका खेलिरहेका छन्। उनले रुसी सेनालाई सोभियत संघको ऐतिहासिक विजय र बलिदानबाट प्रेरणा लिएर लडिरहेको बताए। उनका भनाइले हालको युद्धलाई केवल क्षेत्रीय संघर्ष होइन, बरु विश्व शक्ति सन्तुलनको टकरावको रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास देखिन्छ।
यस वर्षको परेडमा भने विगतका वर्षहरूको तुलनामा भारी सैन्य उपकरण र ब्यालिस्टिक मिसाइलहरूको प्रदर्शन कम देखिएको छ, जसलाई केही विश्लेषकहरूले प्रतीकात्मक सन्देशको रूपमा हेरेका छन्। युक्रेन युद्धका कारण रुसमाथि अन्तर्राष्ट्रिय दबाब र प्रतिबन्धहरू बढिरहेका बेला यस्तो परिवर्तनलाई रणनीतिक सावधानीको संकेत मानिएको छ।
कार्यक्रममा बेलारुसका राष्ट्रपति अलेक्जेन्डर लुकाशेन्को, लाओसका राष्ट्रपति र मलेसियाका राजाको उपस्थिति रहेको थियो, जसले रुसको कूटनीतिक सम्बन्ध अझै केही देशहरूसँग सक्रिय रहेको देखाउँछ।
विश्व घटनाक्रमको सन्दर्भमा हेर्दा युक्रेन युद्धले युरोपको सुरक्षा संरचना परिवर्तन गरिरहेको छ। नेटोले पूर्वी युरोपमा आफ्नो उपस्थिति मजबुत बनाउँदै गएको छ भने रुसले पश्चिमी प्रतिबन्ध र अलगावबीच आफ्नो प्रभाव कायम राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। यस द्वन्द्वले ऊर्जा बजार, विश्व अर्थतन्त्र र सुरक्षा नीतिमा समेत दीर्घकालीन असर पारिरहेको देखिन्छ।
समग्रमा, विजय दिवसको यस वर्षको सम्बोधनले युद्ध समाप्तिको संकेतभन्दा पनि भू–राजनीतिक तनाव अझै गहिरिँदै गएको स्पष्ट सन्देश दिएको छ।
