-देवेन्द्र किशोर
सहरको धुलोमा
अझै रगतको गन्ध मिसिएको छ,
गल्लीहरूमा भोक कराइरहेको छ,
र राज्यका अग्ला भवनहरूभित्र
मान्छेको पीडालाई
फाइलको पानाजस्तै पल्टाइँदैछ।
यहाँ
गरिबी केवल अभाव होइन,
यो त एउटा दीर्घ यन्त्रणा हो—
जसले आमाको आँखाबाट
निद्रा चोर्छ,
बाबुको काँधबाट साहस,
र युवाको भविष्यबाट उज्यालो चोर्छ ।
कसैले खेत गुमायो,
कसैले श्रम;
कसैले सपना बेच्यो विदेशको विमानस्थलमा,
कसैले आफ्नै आत्मा बेच्यो ।
तर सिंहदरबारका झ्यालहरूमा
अझै उत्सवको बत्ती बलिरहेको छ।
यो कस्तो देश हो
जहाँ आँसु करभन्दा
सस्तो छ ?
जहाँ उपचार नपाएर
मान्छे अस्पतालकै पेटीमा मर्छ,
तर सत्ता भने
आरामदायी यात्रामा राष्ट्रवाद खोजिरहन्छ।
हामीले धेरै सह्यौँ—
भोकको यातना,
अन्यायको कष्ट,
र अपमानको त्यो गहिरो दुःख
जुन शब्दले
व्यक्त गर्न सक्दैन।
हामीले देख्यौँ
एउटा किसानले मल नपाएर
आफ्नो खेतसँगै आशा गाडेको ,
एउटी आमाले
छोराको कलेज शुल्क तिर्न
आफ्नो सुन बेचेर पनि नपुगेको,
एउटा युवाले
देशभित्र अवसर नभेटेर
विदेशी भूमिमा पसिना र अपमान साटेको छ ।
यी सबै केवल घटना होइनन्—
यी राज्यले दिएको यन्त्रणा हुन्।
जब सत्ता
जनताको घाउमाथि उभिएर
भाषण गर्छ,
त्यो लोकतन्त्र होइन,
त्यो सुन्दर शब्दमा सजिएको अत्याचार हो।
तर याद राख—
पीडाको पनि एउटा सीमा हुन्छ।
जब अन्यायले सीमा नाघ्छ,
त्यसपछि मौनता अपराध बन्छ।
अब उठ्नुपर्छ।
त्यो क्रोध लिएर उठ
जुन वर्षौँदेखि तिम्रो छातीभित्र
थुनिएको छ।
त्यो आवाज
लिएर उठ
जुन डरले दबाइएको थियो।
उठ
ती मजदुरका हातहरूका लागि
जसले शहर बनाए
तर आफ्नै घर बनाउन सकेनन्।
उठ
ती आमाहरूका लागि
जसले छोराको लासभन्दा
रोजगारको खबर कहिल्यै पाएनन्।
उठ
ती युवाहरूका लागि
जसको सपना
पासपोर्टको लाइनमा हरायो।
क्रान्ति सधैं बन्दुकबाट सुरु हुँदैन,
कहिलेकाहीँ
एउटा सत्य बोल्ने साहसबाट सुरु हुन्छ।
जब जनता
आफ्नो पीडालाई नियति मान्न छोड्छन्,
त्यहीँबाट परिवर्तन जन्मिन्छ।
तिमीले देखेका ती महलहरू,
ती शक्तिशाली अनुहारहरू,
ती झूटा भाषणहरू
यी सबै
स्थायी होइनन्।
स्थायी छ त केवल
जनताको स्मृति,
र अन्यायविरुद्ध उठेको चेतना।
आज यदि तिमी चुप छौ भने
भोलि तिम्रो सन्तानले पनि
यही कष्ट विरासतमा पाउनेछ।
त्यसैले
आँसु पुछेर उठ।
डर तोडेर उठ।
मौनता चिरेर उठ।
किनकि
यन्त्रणा सहेर बाँचेको जीवनभन्दा
प्रतिरोध गर्दै बाँचिएको संघर्ष महान् हुन्छ।
यो समय झुक्ने होइन,
यो समय
प्रश्न गर्ने हो।
यो समय डराउने होइन,
यो समय अन्यायको आँखामा आँखा जुधाउने हो।
र सुन—
जब अन्तिम मान्छेले
आफ्नो पीडालाई आवाज दिन थाल्छ,
त्यही दिन
सत्ताको सिंहासन हल्लिन सुरु हुन्छ।
त्यसैले उठ,
तिम्रो दुःख केवल व्यक्तिगत होइन—
यो सम्पूर्ण समाजको घाउ हो।
र इतिहासले प्रमाणित गरिसकेको छ—
जब पीडितहरू एकसाथ उठ्छन्,
त्यसपछि कुनै अत्याचार
सधैंका लागि
टिक्न सक्दैन।
भद्रपुर-८ ,झापा
